Chuyển đổi giới tính ở Việt Nam có được phép hay không?

Ngày đăng: 29/08/2021 | Lần cập nhật cuối: 29/08/2021

Mất 30 giây để đọc

Việc chuyển đổi giới tính ở Việt Nam được thực hiện trong trường hợp giới tính của người đó bị khiếm khuyết bẩm sinh hoặc chưa thể xác định cần sự can thiệp của y học để làm rõ. Và việc này cần thực hiện theo quy định của pháp luật đã đề ra.

1. Thế nào là chuyển giới tính ở Việt Nam?

Chuyển giới là thuật ngữ dùng để chỉ các biện pháp y khoa như kiểm tra tâm lý, điều trị nội tiết tố (hormone) và phẫu thuật nhằm xác định giới tính của một người. Nhiều người khi sinh ra có giới tính và bản dạng giới không đồng nhất với nhau, chẳng hạn sinh ra là nữ nhưng cảm nhận mình là nam và ngược lại. Thế nên họ có mong muốn chuyển giới để sống đúng với bản dạng giới của mình.

Từ đó, hình thành nên khái niệm mới “người chuyển giới”. Đây là những người có cảm nhận về bản thân thuộc một giới tính nào đó mà không đồng nhất với đặc điểm giới tính cơ thể khi họ sinh ra. Tuy nhiên, không phải cứ can thiệp y tế mới được gọi là người chuyển giới, quan trọng là bạn nghĩ gì, cảm nhận về mình là ai thì bạn sẽ là người đó. Chuyển giới chỉ là mong muốn để thể hiện giới phù hợp với bản dạng giới của mình mà thôi.

Việc chuyển đổi giới tính ở Việt Nam chưa được cho phép

Việc chuyển đổi giới tính ở Việt Nam chưa được cho phép

2. Pháp luật Việt Nam quy định ra sao về chuyển giới tính

Tại Việt Nam, Luật chuyển đổi giới tính vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu nên dù khả năng về tay nghề bác sĩ và trang thiết bị y tế có thể thực hiện được thì vẫn chưa được phép làm phẫu thuật chuyển đổi giới tính. 

Theo Nghị định 88/2008/NĐ-CP trước đây, hành vi thay đổi hay xác định lại giới tính của những người đã hoàn thiện giới tính là vi phạm pháp luật và bị nghiêm cấm. Điều 4 của Nghị định đã quy định rõ ràng các hành vi bị cấm:

– Người đã có giới tính hoàn thiện mà thực hiện việc chuyển đổi giới tính

– Thực hiện xác định lại giới tính khi chưa được phép của Bộ Y tế hoặc Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định Điều 8 của Nghị định

– Tiết lộ thông tin về việc xác định giới tính của người khác khi chưa được cho phép

– Phân biệt, đối xử kỳ thị với người thực hiện chuyển giới

Hiện nay, với sự tuyên truyền thông tin rộng rãi của nhà nước, mọi người đã có cái nhìn đúng đắn và tích cực hơn về người chuyển giới. Những định kiến về người chuyển giới như một giới tính khác biệt, phải phẫu thuật thì mới là chuyển giới,…đã dần được xóa bỏ để họ có thể tự tin sống là chính mình hơn.

Đặc biệt, theo quy định mới của của Bộ Luật Dân sự được sửa đổi năm 2015, người chuyển giới có quyền thay đổi tên và giới tính của mình trên các loại giấy tờ. Mặc dù đây là quy định chung chưa có văn bản cụ thể nhưng đối với người chuyển giới quy định này như một sự phát triển vượt bậc của luật pháp Việt Nam, nhằm bảo vệ và giúp họ dễ dàng hòa nhập cuộc sống hơn.

Những quy định về pháp luật dành cho người chuyển đổi giới tính chưa thực sự đầy đủ

Những quy định về pháp luật dành cho người chuyển đổi giới tính chưa thực sự đầy đủ

3. Luật pháp Việt Nam có thừa nhận việc chuyển giới không?

Hiện tại, luật pháp Việt Nam chưa cho phép người chuyển giới thực hiện phẫu thuật chuyển đổi giới tính. Nước ta chỉ cho phép thực hiện phẫu thuật xác định giới tính đối với các trường hợp “giới tính bị khuyết tật bẩm sinh hoặc chưa định hình chính xác mà cần có sự can thiệp của y học nhằm xác định rõ về giới tính” (Theo Điều 36 Bộ luật Dân sự 2005).

Như vậy, luật pháp Việt Nam chỉ cho phép người liên giới tính (người có đặc điểm giới tính như bộ phận sinh dục, hormone, nhiễm sắc thể không đồng nhất với giới tính bên ngoài) thực hiện phẫu thuật xác định giới tính mà không cho phép người chuyển giới làm điều này. Nếu bạn đã hoàn thiện về giới tính thì không thể thực hiện điều này tại Việt Nam và sẽ vi phạm pháp luật nếu cố tình phạm phải.

Thực tế, Việt Nam có 250.000 – 300.000 nghìn người có nhu cầu chuyển giới (theo thống kê của Bộ Y tế) và số lượng này có thể nhiều hơn vì có rất nhiều người thực hiện phẫu thuật chuyển giới tại nước ngoài. Chẳng hạn như Thái Lan và Iran được biết đến là 2 quốc gia có các trung tâm phẫu thuật chuyển giới lớn nhất thế giới và có các chính sách hỗ trợ cho những đối tượng này.

Tuy nhiên, với những người chuyển đổi giới tính theo quy định thì Việt Nam vẫn có những điều khoản giúp họ sống là chính mình. Đối với những cá nhân đã thực hiện xác định giới tính trước đó “có quyền và nghĩa vụ thay đổi hộ tịch; có quyền nhân thân phù hợp với giới tính đã được xác định lại theo quy định của Bộ luật này và luật khác có liên quan” (Theo Điều 36 Bộ luật Dân sự 2015).

Để quyền lợi của người chuyển giới được đảm bảo hơn, nhà nước cần phải có những quy định cụ thể, chi tiết như độ tuổi được phép chuyển giới, cơ sở được cấp phép chuyển giới, chính sách hỗ trợ người chuyển giới,… ban hành trong luật pháp, giúp bộ luật được hoàn thiện hơn,

4. Chuyển giới ở Thái Lan về Việt Nam có được chấp nhận hay không

Về cơ bản, việc phẫu thuật chuyển đổi giới tính tại nước ngoài không nằm trong phạm vi can thiệp của pháp luật Việt Nam nên bạn hoàn toàn có thể lựa chọn một cơ sở uy tín, an toàn để thực hiện. Điều này cũng có nghĩa bạn vẫn được pháp luật Việt Nam công nhận và có đầy đủ các quyền nhân thân.

Tuy nhiên, vì Luật chuyển đổi giới tính gồm các thủ tục, quy trình vẫn trong giai đoạn nghiên cứu hoàn thiện nên bạn chưa thể thay đổi giới tính trên giấy tờ ngay được. Ngoài ra, bạn cũng nên cân nhắc cơ sở thực hiện chuyển giới cần đảm bảo uy tín nhằm đáp ứng điều kiện, thủ tục phục vụ việc chuyển giới của bạn.

Phẫu thuật chuyển giới ở Thái Lan có là điều tốt nhất hiện nay

Phẫu thuật chuyển giới ở Thái Lan có là điều tốt nhất hiện nay

5. Người chuyển giới tính có được thay thông tin trên CMND hay không?

Theo quy định mới, bạn hoàn toàn có thể thay đổi thông tin về giới tính, họ tên trên giấy tờ. Điều này căn cứ vào điểm d Khoản 1 Điều 23 Luật Căn cước công dân 2014, công dân có quyền được thay đổi, cấp lại thẻ căn cước công dân trong trường hợp đã xác định lại giới tính của mình.

Đây là sự thay đổi hoàn toàn mới của luật pháp Việt Nam trong việc công nhận và giúp đỡ người chuyển giới sống thật với giới tính của mình. Không chỉ vậy, điều này còn giúp tạo ra hành lang pháp lý liên quan đến việc chuyển đổi giới tính sau này.

Như vậy, chuyển đổi giới tính ở Việt Nam chỉ được thực hiện trong trường hợp được luật pháp quy định. Luật Chuyển giới tại nước ta vẫn chưa có các quy định, thủ tục rõ ràng nên người chuyển giới vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong việc thay đổi thông tin cá nhân sau khi chuyển giới. Tuy nhiên, với sự thay đổi tiến bộ trong bộ luật mới của nước ta cũng mở ra một tương lai tươi sáng giúp người chuyển giới tự tin sống đúng với giới tính của mình.